Του Δημήτριου Κ. Σουφλέρη, Χειρουργού Καρδιάς – Θώρακος, Επιστημονικά Υπεύθυνου του Θωρακοχειρουργικού Τμήματος της Βιοκλινικής Αθηνών, Όμιλος ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ

Είναι πλέον γνωστό ότι ο καρκίνος του πνεύμονα ευθύνεται για τους περισσότερους θανάτους παγκοσμίως, καθώς -τις περισσότερες φορές-, η διάγνωση του γίνεται σε προχωρημένο στάδιο. Ο λόγος είναι η απουσίας συμπτωμάτων στο αρχικό στάδιο της νόσου, όταν δηλαδή εμφανίζεται ως ένας πνευμονικός όζος. Παρά το γεγονός ότι η χημειοθεραπεία, η ανοσοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία παρουσιάζουν σημαντική εξέλιξη, η χειρουργική εξαίρεση παραμένει η καλύτερη θεραπευτική επιλογή.

Τι είναι ο όζος του πνεύμονα

Πρόκειται για μια μικρή, στρογγυλή ή ωοειδή, εξεργασία του πνεύμονα, μικρότερη των 3cm σε διάμετρο. Αν το μέγεθος του όζου είναι μεγαλύτερο από τα 3 cm, λέγεται πνευμονική μάζα.

Τι προκαλεί τους πνευμονικούς όζους

Υπάρχουν δύο τύποι πνευμονικών όζων, οι κακοήθεις και οι καλοήθεις. Περισσότεροι από το 90% των πνευμονικών όζων, που είναι μικρότεροι των 2cm σε διάμετρο, είναι καλοήθεις. Οι καλοήθεις όζοι προκαλούνται από διάφορα αίτια. Πολλά από αυτά είναι φλεγμονώδους αιτιολογίας (λοίμωξη αναπνευστικού, πνευμονίας κ.λπ.). Άλλα αίτια αποτελούν σπανιότερες παθήσεις, όπως η σαρκοείδωση, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και διάφορα άλλα αυτοάνοσα νοσήματα.

Καλοήθη νεοπλάσματα, όπως το ίνωμα, το αμάρτωμα, το νευροΐνωμα και το βλάστωμα, είναι επίσης σπάνια αίτια πνευμονικών όζων.

Κακοήθεις πνευμονικοί όζοι, που εμφανίζονται ως πνευμονικοί όζοι, είναι:

• Ο καρκίνος του πνεύμονα
• Το λέμφωμα
• Το καρκινοειδές
• Το σάρκωμα
• Οι μεταστατικοί όζοι

Ποια είναι τα συμπτώματα

Συνήθως δεν υπάρχουν συμπτώματα που να συνδέονται με πνευμονικούς όζους.

Πόσο συχνοί είναι οι πνευμονικοί όζοι

Οι πνευμονικοί όζοι ανευρίσκονται ως τυχαία ευρήματα σε ποσοστό 0,2% όλων των ακτινογραφιών θώρακος, ενώ το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 50% στις αξονικές θώρακος.

Η αύξηση της διενέργειας αξονικών τομογραφιών, τόσο λόγω της πρόσφατης πανδημίας, όσο και της ραγδαίας αύξησης των αξονικών στεφανιογραφιών, και των προγραμμάτων screening με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης (LDCT) για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου του πνεύμονα, οδήγησε στη μεγάλη αύξηση της εύρεσης παθολογικών ευρημάτων στο θώρακα, κυρίως του πνευμονικού όζου.

Πόσες είναι οι πιθανότητες εμφάνισης

Ο επιπολασμός των πνευμονικών όζων στον γενικό πληθυσμό ποικίλλει σε ποσοστά που κυμαίνονται από 8% έως 50%, ανάλογα με παράγοντες όπως η ηλικία, το ιστορικό καπνίσματος και η τεχνική απεικόνισης.

Πότε πρόκειται για κακοήθεια

Η πλειονότητα των όζων αυτών είναι καλοήθεις βλάβες και δεν εμπνέουν ιδιαίτερη ανησυχία. Παραμένει όμως ένα σημαντικό ποσοστό, όπου ένα πνευμονικό οζίδιο μπορεί να υποκρύπτει μία αρχόμενη κακοήθεια του πνεύμονα, οπότε, στην περίπτωση αυτή, χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Όπως σε όλους τους τύπους κακοήθειας, έτσι και στον καρκίνο του πνεύμονα το κλειδί για την ίαση και την επιβίωση είναι η έγκαιρη διάγνωση σε πρώιμο στάδιο.

Ποια είναι η προσέγγιση του ασθενούς με πνευμονικό όζο

Εξαρτωμένου του μεγέθους του όζου, της θέσης του και του σχήματός του, μπορούμε αρχικά να έχουμε μια πρώτη εικόνα αναφορικά με την πιθανότητα καλοήθειας ή κακοήθειας. Παλαιότερες ακτινογραφίες ή και αξονικές είναι εξαιρετικά χρήσιμες στη διάγνωση. Η αξονική θώρακος υψηλής ανάλυσης είναι η προτιμότερη μέθοδος.

Αναλόγως λοιπόν με τον όζο, είτε θα πρέπει να γίνει επανάληψη της αξονικής μετά από λίγο χρονικό διάστημα προκειμένου να γίνει η σύγκριση, είτε ο ασθενής θα υποβληθεί σε PET (Positron Emission Tomography).

Στην περίπτωση που αποφασιστεί να γίνει εκτομή του όζου λόγω υποψίας για κακοήθεια, κρίνεται απαραίτητη η ιστολογική επιβεβαίωση του πνευμονικού όζου με τη λήψη βιοψίας ή τη χειρουργική εξαίρεση. Με τη χρήση ελάχιστα επεμβατικών χειρουργικών τεχνικών ουδείς  ασθενής στερείται τα ευεργετήματα της χειρουργικής εξαίρεσης του οζιδίου/ Η χειρουργική εξαίρεση παραμένει η θεραπεία εκλογής (θωρακοσκοπική χειρουργική εκτομή του όζου, μέθοδος Uniportal VATS), μέσω μιας μικρής τομής, ακόμη και με ελαφρά αναισθησία.

Άμεσες ενέργειες σε περίπτωση ανεύρεσης πνευμονικού όζου

Διακόπτουμε άμεσα το κάπνισμα. Συμβουλευόμαστε το γιατρό μας!

Αφού τεθεί η διάγνωση, χάρη στην ταχεία βιοψία και με κριτήριο το ιστολογικό αποτέλεσμα, το ιστορικό και τις εργαστηριακές εξετάσεις, επιλέγουμε την καλύτερη αντιμετώπιση για τον ασθενή (χειρουργική ή συντηρητική) και αναλαμβάνουμε την παρακολούθηση με βάση τα διεθνή πρότυπα.

Υπερσύγχρονο Τμήμα: Ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές

Στη Βιοκλινική Αθηνών, λειτουργεί ένα υπερσύγχρονο Τμήμα Χειρουργικής Θώρακος όπου διενεργούνται όλες οι επεμβάσεις Χειρουργικής Θώρακος με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Είναι πλέον γνωστό ότι ο καρκίνος του πνεύμονα ευθύνεται για τους περισσότερους θανάτους παγκοσμίως, διότι, τις περισσότερες φορές, η διάγνωση του γίνεται σε προχωρημένο στάδιο λόγω της απουσίας συμπτωμάτων στο αρχικό στάδιο της νόσου, όταν δηλαδή εμφανίζεται ως ένας πνευμονικός όζος. Παρά το γεγονός ότι η χημειοθεραπεία, η ανοσοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία έχουν εξελιχθεί σημαντικά, η χειρουργική εξαίρεση παραμένει η καλύτερη θεραπευτική επιλογή.